Jaarlijks reiken het Prins Bernhard Cultuurfonds en de VriendenLoterij (voorheen BankGiro Loterij), in samenwerking met de Museumvereniging, de VriendenLoterij Museumprijs (voorheen BankGiro Loterij Museumprijs) uit. Het museum dat uitblinkt in de categorie van dat jaar krijgt een bedrag van 100.000 euro.

De jury stelt elk jaar de categorie van de Museumprijs vast. Sinds 2007 zijn er uiteenlopende categorieën geweest, van Kasteelmusea tot Beeldende kunst. Musea die voldoen aan de criteria kunnen zich aanmelden. De jury bepaalt vervolgens de genomineerde musea, waar het publiek op kan stemmen. Het museum met de meeste stemmen aan het einde van de stemperiode wint de VriendenLoterij Museumprijs.

De VriendenLoterij Museumprijs is de opvolger van de eerdere Museumprijs van het Prins Bernhard Cultuurfonds, die daarvoor sinds 1990 om het jaar uitgereikt werd. Het is de grootste publieksprijs voor musea in Nederland. Ieder jaar is er een ander thema. Eerdere winnaars zijn: Naturalis Biodiversity Center (2020) Stedelijk Museum Schiedam (2019), Maritiem Museum Rotterdam (2018), TextielMuseum Tilburg (2017), Nationaal Monument Kamp Vught (2016), Fries Museum in Leeuwarden (2015) en Klok & Peel Museum Asten (2014).